Sazetak
Abstract
The paper will show the results of several research on the role of religion and nation in the reconciliation process in Bosnia and Herzegovina from 2013 to 2018. The first part of the paper will show the views of the general population, with particular reference to the relationship between minority and majority status at different localities. Respondents repeatedly and overwhelmingly indicated that the process of reconciliation in Bosnia and Herzegovina was either important or very important. Religious leaders will contribute to the process of reconciliation if they do not exclude minorities in places where their religious community is in majority and if they do not incite extremism in their community in those places where they are minority. It is important to promote respect for others both in public and private discourse.
The second part of the paper will deal with the analysis of the content of attitudes of political and religious elites. The interview was conducted in the summer of 2018 with 76 people who are prominent in their public role in society in the educational, political, religious and non-governmental sector. In this paper, I analyze the results of interviews with religious and political leaders as well as religious leaders as professors of religious universities, religious school directors and religious teachers who were part of this sample, patrons of Orthodox, Islamic, Roman Catholic, Judaism and Protestant theologians.
Keywords: Bosnia and Herzegovina, religion, politics, nation and reconciliation
Autor
Zorica Kuburić; Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Zorana Đinđića 2, 21000 Novi Sad, SRB
Ana Zotova; Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Čika-Ljubina 18-20, 11000 Beograd, SRB
Sažetak
U radu će biti prikazani rezultati emprijskog istraživanja o ulozi religije i nacije u procesu pomirenja, koje je sproveo Centar za empirijska istraživanja religije i Univerzitet u Edinburgu na teritoriji Bosne i Hercegovine od 2013. do 2019. godine. U prvom dijelu rada biće prikazani stavovi opšte populacije dobijeni na uzorku od 2.606 ispitanika iz 13 gradova, sa posebnim osvrtom na odnos manjinskog i većinskog statusa na različitim lokalitetima. Ispitanici su u više navrata ukazivali da je proces pomirenja u BiH ili važan ili veoma važan. Vjerski lideri mogu doprinijeti tom procesu ako ne isključuju manjine na mjestima gdje je njihova vjerska zajednica u većini i ako ne podstiču ekstremizam u svojoj zajednici na mjestima gdje su manjine. Također se ukazuje na važnost međusobnog razumijevanja kako sličnosti tako i razlika, kako u javnom tako i u privatnom diskursu. U drugom dijelu rada bavićemo se kvalitativnom analizom sadržaja stavova vjerskih elita. Intervjui sa 76 istaknutih ličnosti u obrazovnom, političkom, vjerskom i nevladinom sektoru rađeni su od juna 2018. do aprila 2019. godine. U ovom dijelu rada biće prikazani rezultati intervjua s vjerskim liderima koji su profesori na vjerskim fakultetima, direktori vjerskih škola, nastavnici i vjeroučitelji, teolozi pravoslavne, katoličke, islamske, judaističke i protestantske teologije. Posebna pažnja biće posvećenja njihovom mišljenju o preprekama koje stoje na putu pomirenja, kao i prijedlozima za njihovo prevazilaženje.
Ključne riječi: Bosna i Hercegovina, religija, nacija, pomirenje